Küresel belirsizlik ve jeopolitik risklerin etkili olduğu 2026 yılında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), dezenflasyon sürecini desteklemek amacıyla makroihtiyati politikalarla Türk lirasına geçişi teşvik etti. Bu adımlarla kredi büyümesi enflasyonla uyumlu seviyelerde tutuldu.
Ocak ayında yabancı para (YP) kredilerdeki büyüme sınırı sıkılaştırılırken, tüketici kredili mevduat hesapları (KMH) için de büyüme limitleri getirildi. Mart ayında kredi büyümesine dayalı zorunlu karşılık uygulamasından muaf tutulan kredi kapsamı daraltıldı. Mayıs sonunda ise ihtiyaç, taşıt ve ticari krediler ile KMH limitleri için kredi büyüme sınırları düşürüldü.
YP kredilere getirilen büyüme sınırının etkisiyle, kur etkisinden arındırılmış yıllıklandırılmış YP ticari kredi artışı 28 Ağustos 2026 itibarıyla yüzde 11,2’ye geriledi. Ayrıca, ocak ayında TL cinsi yurt dışı repo işlemlerinden sağlanan fonlar ve yurt dışından kullanılan krediler için zorunlu karşılık oranları artırıldı.
Program döneminde kredi faizleri TCMB’nin politika adımlarıyla uyumlu seyretti. Fonlama maliyetlerindeki artış ticari ve bireysel kredi faizlerine yansıdı. Ticari kredi kompozisyonu, YP kredi büyümesindeki kısıtlar nedeniyle Türk lirası lehine gelişti. Sıkı finansal koşullar reel sektörün borçluluğunu ve kaldıraç oranını tarihi ortalamaların altına çekti. YP krediler büyük ölçekli firmalarda yoğunlaştı.
Makroihtiyati düzenlemeler hanehalkı borçluluğunu dengelerken, bireysel kredi kartı ve KMH büyümesi yavaşladı. Hanehalkı varlıklarında TL mevduat tercihi öne çıkarken, değerli metal fiyatlarındaki hızlı yükseliş YP mevduat kompozisyonunda kıymetli maden hesaplarının payını artırdı.
Bankacılık sektörünün takibe dönüşüm oranı, Temmuz 2026 itibarıyla yüzde 2,9’a yükselse de tarihi ortalamasının altında kaldı. Bu artışta KOBİ kredileri, tüketici kredileri ve bireysel kredi kartı alacak bakiyelerindeki artış etkili oldu. Ocak 2026 itibarıyla kredi kartları ve ihtiyaç kredilerine yeniden yapılandırma imkanı sunuldu.
Takipteki alacaklar için ayrılan yüksek karşılık oranları ve bankaların güçlü sermaye yapısı, finansal istikrara yönelik riskleri sınırladı. Bankacılık sektörünün istikrarlı karlılık yapısı, sermaye yeterliliğini desteklemeye devam etti. Sermaye Yeterliliği Rasyosu (SYR) hesaplamasında kullanılan geçici esneklikler 2026 itibarıyla sonlandırıldı. Aralık 2025’te yüzde 19,7 olan sektör SYR’si, Ocak 2026’da yüzde 16,8’e, Temmuz 2026’da ise yüzde 16,6’ya geriledi. Bu oranlar, Basel kriterlerine göre belirlenen yasal alt sınırın ve BDDK hedef oranının üzerinde seyretti.
Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasından çıkış stratejisi kapsamında, 23 Ağustos 2025 itibarıyla gerçek kişiler için hesap açma ve yenileme işlemleri durduruldu. Bu karar sonrası 9,6 milyar dolar olan gerçek kişi KKM bakiyesi, Ağustos 2026’da sıfırlandı. Tüzel kişiler için 15 Şubat 2025’te sona eren işlemlerin ardından, tüzel kişi KKM bakiyesi de 2025 yılı ağustos ayındaki 200 milyon dolardan Aralık 2025 itibarıyla sıfıra indi.
Ağustos 2023’te toplam mevduat içinde yüzde 26,2 paya ulaşan KKM bakiyesinin tasfiyesiyle, TL mevduatın toplam mevduat içindeki payı 28 Ağustos 2026 itibarıyla yüzde 61,5’e yükseldi.
Orta Vadeli Program’a (OVP) göre, Türk lirası cinsinden yatırım araçları teşvik edilecek. Kredi büyümesine yönelik para politikasıyla uyumlu adımlar sürdürülecek, yatırım ve ihracata yönelik faaliyetlerde finansman koşulları iyileştirilecek.
Yabancı para mevduatın cazibesinin azaltılması, Türk lirası mevduatın payının ve vadesinin uzatılmasına yönelik politikalar devam edecek. Cari işlemler dengesini ve sürdürülebilir büyümeyi desteklemek amacıyla yatırım ve ihracata yönelik finansmana erişim koşulları iyileştirilecek.
İç talebi dengelemek, enflasyon beklentilerini çıpalamak ve cari işlemler açığını azaltmak amacıyla bireysel krediler ve hedefli olmayan ticari kredilerde para politikası duruşunu destekleyici politikalar uygulanacak. Finansal sektör düzenlemeleri, uluslararası standartlara uyum ve sektördeki yeni gelişmeler gözetilerek geliştirilecek.
Basel III Final (Basel IV) düzenlemesine uyum için AB mevzuatı da dikkate alınarak bankaların kamuya açıklama yükümlülükleri ile ilgili mevzuatta değişiklikler yapılacak. Tasarruf finansman şirketlerinin faaliyetleri, dengeli büyümeleri ve müşteri menfaatlerinin korunması amacıyla düzenlemeler sürdürülecek. Finansal sektörün aracılık faaliyetlerini etkin sürdürmesi için düzenlemeler sadeleştirilecek. Bankaların kurumsal yönetim ilkeleri, iç sistemleri ve içsel sermaye değerlendirme süreçlerine ilişkin mevzuatta değişiklikler yapılacak. Kalkınma bankacılığının yeniden yapılandırılması ve etkinliğinin artırılması için mevzuat altyapısı ve organizasyon yapısı güçlendirilecek.
Reklam & İşbirliği: [email protected]